Αξιολόγηση ΑΕΙ: η περίπτωση των Χημικών Μηχανικών

Θέμης Λαζαρίδης

Η αξιολόγηση των ελληνικών πανεπιστημίων είναι θέμα για το οποίο έχει ήδη χυθεί πολύ μελάνι στις εφημερίδες. Έχει ειπωθεί, για παράδειγμα, ότι αντικειμενική αξιολόγηση δεν είναι εφικτή επειδή δεν υπάρχουν κριτήρια. Ή ότι η αξιολόγηση δεν έχει να προσφέρει τίποτε επειδή ήδη ξέρουμε ότι τα πράγματα είναι άσχημα και για αυτό φταίει αποκλειστικά η υποχρηματοδότηση από την πολιτεία. Σκοπός του άρθρου αυτού είναι να δείξει ότι η αξιολόγηση είναι και εφικτή, και απλή, και χρήσιμη.*

Παρουσιάζω μια αξιολόγηση των τριών τμημάτων Χημικών Μηχανικών με βάση δημοσιεύσεις και παραπομπές, οι οποίες έχουν τη μεγαλύτερη συσχέτιση με τη φήμη ενός τμήματος (P.E. Savage, Chem. Eng. Educ., Spring 2003, p. 94). Το διεθνώς καθιερωμένο όργανο για τέτοιες αναλύσεις είναι το Web of Science, από το οποίο χρησιμοποιώ το συνολικό αριθμό δημοσιεύσεων/περιλήψεων ανά μέλος ΔΕΠ (Δ), τον αριθμό δημοσιεύσεων/περιλήψεων τα τρία τελευταία χρόνια (Δ3), και τον δείκτη h, που είναι ένα μέτρο της απήχησης του έργου κάποιου σε άλλους επιστήμονες (είναι ο αριθμός των δημοσιεύσεων που έχουν η κάθε μία τουλάχιστον τον ίδιο αριθμό από παραπομπές). Ο δείκτης h αυξάνεται με την ηλικία και δεν ενδείκνυται για αποτίμηση του πρόσφατου έργου, το οποίο συνήθως δεν έχει πολλές παραπομπές. Για τις θετικές επιστήμες έχει προταθεί ότι h=12 είναι συνηθισμένο νούμερο σε ερευνητικά πανεπιστήμια των ΗΠΑ για προαγωγή σε θέση αναπληρωτή καθηγητή και h=18 για προαγωγή σε θέση τακτικού καθηγητή (J.E. Hirsch, Proc. Natl. Acad. Sci. USA, 102:16569, 2005). Υπάρχουν πολλά άλλα μέτρα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν, όπως συνολικές παραπομπές, δημοσιεύσεις σε περιοδικά με μεγάλο δείκτη επιρροής, συμμετοχές σε συνέδρια, κ.ά. Οι τρείς δείκτες που επιλέχθηκαν είναι απλώς ένα παράδειγμα. Τα αναλυτικά αποτελέσματα για όλα τα μέλη ΔΕΠ βρίσκονται στην ιστοσελίδα GreekUniversityReform.org. Αν έχει γίνει κάποιο λάθος, ευχαρίστως να το διορθώσω.

Η κατάταξη των τμημάτων με βάση τους μέσους όρους των τριών δεικτών δίνεται στον παρακάτω πίνακα. Για σύγκριση δίνονται και τα στοιχεία για ένα από τα καλύτερα τμήματα Χημ. Μηχανικών των ΗΠΑ, στο πανεπιστήμιο του Wisconsin (το δημόσιο πανεπιστήμιο μιάς μάλλον φτωχής πολιτείας).

Τμήμα Αριθμός μελών ΔΕΠ <Δ> <Δ3> Δείκτης h

1. Πανεπιστήμιο Πάτρας 29 61.1 8.7 14.7
2. Αριστοτέλειο 35 36.7 7.6 8.8
3. Μετσόβιο 89 33 7.4 7.1

Wisconsin 18 95.6 24.1 19.7

Η πρώτη παρατήρηση είναι ότι το Μετσόβιο έχει 89 μέλη ΔΕΠ ενώ τα άλλα δύο ελληνικά τμήματα γύρω στα 30. Μπορεί κάποιος να εξηγήσει στον Έλληνα φορολογούμενο πολίτη που πληρώνει όλους αυτούς τους μισθούς πως δικαιολογείται αυτή η τεράστια διαφορά; Προσφέρονται 89 μαθήματα κάθε εξάμηνο στο Μετσόβιο και αν όχι τι διδάσκουν οι υπόλοιποι; Σημειώνω ότι το αμερικανικό τμήμα (που μάλιστα διαθέτει και δύο Έλληνες καθηγητές) έχει μόνο 18 μέλη ΔΕΠ και δέχεται 100-120 φοιτητές κάθε χρόνο. Η περίπτωση αυτή δεν είναι μοναδική. Π.χ., η σχολή ΕΜΦΕ του Μετσοβίου έχει 121 μέλη ΔΕΠ, τα τμήματα Χημείας της Θεσσαλονίκης και Φυσικής της Θεσσαλονίκης και Αθήνας έχουν πάνω από 100 μέλη ΔΕΠ, ενώ π.χ. το τμήμα Χημείας του Harvard έχει 21 μέλη ΔΕΠ.

Δεύτερον, με βάση όλους τους δείκτες, το τμήμα της Πάτρας είναι σαφώς το καλύτερο και μάλιστα αρκετά συγκρίσιμο με το αμερικανικό τμήμα όσον αφορά το . Εκεί που υστερεί σημαντικά είναι στο δείκτη Δ3 (πρόσφατο έργο), όπου η διαφορά από τα άλλα δύο ελληνικά τμήματα είναι μικρή και η διαφορά από το αμερικανικό μεγάλη. Από συζητήσεις με μέλη της πολυάριθμης κοινότητας των αποδήμων ελλήνων χημικών μηχανικών, τα νούμερα ανταποκρίνονται στη φήμη των τριών τμημάτων. Το ίδιο ισχύει και για τον παρακάτω πίνακα, ο οποίος περιέχει τους κορυφαίους καθηγητές στα ελληνικά τμήματα χημικών μηχανικών με βάση το δείκτη h:

Καθηγητής Ίδρυμα h

Theodorou DN Μετσόβιο 36
Vayenas CG Πάτρα 34
Verykios XE Πάτρα 30
Pandis SΝ Πάτρα 28
Koutsoukos PG Πάτρα 28
Papatheodorou GN Πάτρα 26
Payatakes AC Πάτρα 25
Anastasiadis SH Αριστοτέλειο 25
Kiparissides C Αριστοτέλειο 24
Kravaris C Πάτρα 22

Τα νούμερα αυτά είναι χαρακτηριστικά κορυφαίων καθηγητών σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Είναι λοιπόν αναμφισβήτητο ότι στον ελληνικό χώρο υπάρχουν επιστήμονες διεθνούς προβολής. Yπάρχουν επίσης και τμήματα με κάποια ομοιογένεια αριστείας, όπως το τμήμα Χ. Μ. της Πάτρας ή το τμήμα Φυσικής στο πανεπιστήμιο Κρήτης (Δείκτης h = 15.8). Όμως σε άλλα τμήματα υπάρχει τεράστια ανομοιογένεια. Για παράδειγμα το τμήμα Χ.Μ. του Μετσοβίου διαθέτει τον κορυφαίο Χημικό Μηχανικό του ελληνικού χώρου (που μάλιστα μέχρι πρότινος ήταν στην Πάτρα), αλλά κανέναν άλλο με h πάνω από 18. Αν και υπάρχουν 7-8 άτομα σε όλες τις βαθμίδες με καλές επιδόσεις, ο μέσος h των 33 άλλων τακτικών καθηγητών του τμήματος αυτού είναι 8.4, ένα πολύ πενιχρό νούμερο. Αν το ίδιο συμβαίνει και στα άλλα τμήματα του Μετσοβίου, δεν είναι καθόλου περίεργο που η σύγκλητος του αποφάσισε να μην εφαρμόσει τον πρόσφατο νόμο για την αξιολόγηση!

Κοιτάζοντας τον κατάλογο των διδασκόντων στα τρία τμήματα, παρατηρεί κανείς μεγάλο βαθμό “inbreeding”, δηλαδή το φαινόμενο να προσλαμβάνονται άτομα που έκαναν το διδακτορικό τους στο ίδιο τμήμα. Στο τμήμα της Πάτρας, που είναι το μόνο που δίνει στοιχεία στην ιστοσελίδα του, 11 από τα 29 μέλη ΔΕΠ έκαναν το διδακτορικό τους εκεί. Τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα στο Μετσόβιο, όπου, αν και δε δίνονται στοιχεία, πληροφορούμαι ότι πάνω από τους μισούς διδάσκοντες έλαβαν το διδακτορικό τους εκεί! Αυτό είναι ένα νοσηρό φαινόμενο που, εκτός που δίνει υπόνοιες για ευνοιοκρατία και νεποτισμό, εμποδίζει τη διάδοση ιδεών και οδηγεί σε ομάδες μελών ΔΕΠ σε ένα τμήμα που κάνουν παρόμοια έρευνα. Αν υπήρχε μόνο ένα τμήμα Χημικών Μηχανικών στην Ελλάδα αυτό ίσως να ήταν αναπόφευκτο αλλά υπάρχουν τρία. Δεν μπόρεσα να βρώ παρά μόνο μία περίπτωση ατόμου που να πήρε το διδακτορικό του σε ένα ελληνικό τμήμα και να προσλήφθηκε σε άλλο. Ο μόνος τρόπος να απαλειφθεί το φαινόμενο αυτό είναι να απαγορευτεί δια νόμου, εκτός κι αν έχει παρεμβληθεί πολυετής παραμονή σε άλλο ίδρυμα. Αυτός ο κανόνας εφαρμόζεται σχεδόν καθολικά στην Αμερική και έχει συμβάλλει στο δυναμισμό και την αξιοκρατία που χαρακτηρίζει τα αμερικανικά πανεπιστήμια. Είναι ένα απλό μέτρο που δεν κοστίζει τίποτα και θα οδηγούσε σε δραματική εξυγίανση των ελληνικών πανεπιστημίων.

Τι σημαίνουν αυτά τα νούμερα για τους φοιτητές και τι σχέση έχουν με την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης; Η προσωπική μου εμπειρία είναι ότι, χωρίς να είναι απόλυτο, οι ικανοί ερευνητές είναι συνήθως και ικανοί δάσκαλοι. Επομένως, στους επίδοξους φοιτητές που ενδιαφέρονται για την ποιότητα των σπουδών τους, και όχι μόνο για το “χαρτί”, θα συνιστούσα ως πρώτη επιλογή το τμήμα της Πάτρας.

Η συλλογή των στοιχείων που παρατίθενται στο άρθρο αυτό πήρε περίπου 8 ώρες και θα μπορούσε να είχε γίνει από οποιονδήποτε. Μερικοί υπάλληλοι του ΥΠΕΠΘ θα μπορούσαν μέσα σε ένα μήνα να κάνουν το ίδιο για όλα τα μέλη ΔΕΠ των ελληνικών πανεπιστημίων (τουλάχιστον στις θετικές επιστήμες) για να πάρουμε μιά ιδέα. Βέβαια, μια τέτοια αξιολόγηση δεν είναι ολοκληρωμένη. Μια επιτροπή που θα επισκεφτεί το κάθε τμήμα, θα εξετάσει τις εγκαταστάσεις, το πρόγραμμα σπουδών, κτλ, θα αποκτήσει μια πιο σφαιρική εικόνα της πραγματικότητας.

Τα παραπάνω στοιχεία δείχνουν ότι το παρόν συγκεντρωτικό διοικητικό μοντέλο για τα πανεπιστήμια είναι αποτυχημένο. Οι προτάσεις του ΕΣΥΠ και των πρυτάνεων, αν και στη σωστή κατεύθυνση, είναι επί το πλείστον ημίμετρα που θα αφήσουν τα μεγαλύτερα προβλήματα άλυτα. Το ΥΠΕΠΘ δεν έχει τη δυνατότητα, ίσως ούτε και τη βούληση, να υπερασπιστεί τα συμφέροντα του φορολογούμενου πολίτη με μιά ορθολογική οργάνωση και κατανομή πόρων. Είναι καιρός να προχωρήσουμε σε ένα δραστικά διαφορετικό μοντέλο που από τη μιά να δίνει αυτονομία στα πανεπιστήμια αλλά από την άλλη να δημιουργεί τα σωστά κίνητρα και να διασφαλίζει την αξιοκρατία, την υπευθυνότητα, τη λογοδοσία, και τη διαφάνεια (Keridis, D., Sfatos, C. (eds) Greek Higher Education: Prospects for Reform, Pella, 1998). Για παράδειγμα, αν κάθε πανεπιστήμιο έπαιρνε ένα συνολικό ποσό ανάλογο με τον αριθμό φοιτητών στο οποίο να συμπεριλαμβάνονταν και οι μισθοί, αυτό θα δημιουργούσε αυτόματα ένα αντικίνητρο στην πρόσληψη υπεράριθμων διδασκόντων. Αν μάλιστα το ποσό ήταν συνάρτηση της ποιότητας και της παραγωγικότητας των διδασκόντων, θα δημιουργούνταν κίνητρο για την πρόσληψη των καλύτερων και όχι για το “βόλεμα” ημετέρων.

21 Απριλίου 2006

Θέμης Λαζαρίδης
Αναπληρωτής Καθηγητής
Τμήμα Χημείας
City College / City University of New York
tlazaridis@ccny.cuny.edu
tel. 001 212 650 8364

ΥΓ1. Ο γράφων είναι απόφοιτος του τμήματος Χ.Μ. του Αριστοτελείου, 1987.

ΥΓ2. Μιά παλαιότερη κατάταξη 137 τμημάτων Χημικών Μηχανικών ανά τον κόσμο με βάση δημοσιεύσεις βρίσκεται στο http://www.chemeng.upatras.gr/rankings. Το τμήμα του Μετσοβίου είναι κατά πολύ το πιό πολυάριθμο από τα 137 και κατατάσσεται 133ο με βάση δημοσιεύσεις ανά μέλος ΔΕΠ, ενώ το τμήμα της Πάτρας 24ο.

ΥΓ3. Ευχαριστώ θερμά όσους συναδέλφους έκαναν διορθώσεις και συστάσεις στο κείμενο αυτό.

* Αναδημοσίευση από το greekuniversityreform.org. Ο τίτλος του άρθρου είναι “Βιβλιογραφική αξιολόγηση και κατάταξη των ελληνικών τμημάτων Χημικών Μηχανικών”


16 σχόλια στο “Αξιολόγηση ΑΕΙ: η περίπτωση των Χημικών Μηχανικών”


1
Από: J95

Μια και ανέφερες τη σχολή ΕΜΦΕ, λέω να δώσω λίγο background γιατί κατά τη γνώμη μου αποτελεί πιο αντιπροσωπευτικό παράδειγμα της κατάστασης που περιγράφεις.

Η σχολή ΕΜΦΕ του ΕΜΠ προϋπήρχε για πάρα πολλά χρόνια ως “Γενικό Τμήμα ΕΜΠ”.

Το Γενικό Τμήμα είχε σαν αρμοδιότητά του να διδάσκει μαθήματα όπως Μαθηματικά, Φυσικές, μαθήματα γενικής παιδείας κλπ στα πρώτα έτη των άλλων 8 τμημάτων του ΕΜΠ. (όλες οι σχολές ΕΜΠ έχουν καμιά τριανταριά λίγο-πολύ κοινά τέτοια μαθήματα στα πρώτα δύο έτη, οπότε η ύπαρξη του Γενικού Τμήματος μάλλον εξοικονομούσε θέσεις ΔΕΠ και πόρους και ο αριθμός των καθηγητών του ήταν μάλλον φυσιολογικός, με δεδομένο ότι δίδασκαν μέχρι και 50 μαθήματα σε κάθε εξάμηνο).

Γύρω στο 2000, οι καθηγητές του ΓΤ πέτυχαν την “αναβάθμιση” του τμήματος σε κανονική σχολή, με δικούς της φοιτητές και πτυχίο. Ο σκοπός IMHO ήταν κυρίως να αναβαθμιστεί η δική τους θέση, κοινώς να μπορούν και αυτοί να κάνουν προτζεκτιές και τα τοιαύτα.

Η σχολή ΣΕΜΦΕ απ’ όσο ξέρω δεν εξασφαλίζει κανένα απολύτως επαγγελματικό δικαίωμα στους αποφοίτους της. Το πρόγραμμα σπουδών διαρκεί 5 έτη, αλλά οι απόφοιτοι δεν είναι μηχανικοί (οι μόνοι στο ΕΜΠ). Κάνουν (ποσοτικά τουλάχιστον) περισσότερη φυσική και μαθηματικά από τους φυσικομαθηματικούς, αλλά δεν έχουν δικαίωμα να διδάξουν π.χ. σε σχολεία. Γενικά από εκεί μέσα βγαίνουν το απόλυτο τίποτα, γιατί αυτά που διδάσκονται, ultimately, είναι μαθήματα κορμού των δύο πρώτων ετών μιας “κανονικής” σχολής ΕΜΠ, με ολίγη από πληροφορική. Ένα ξεχειλωμένο bachelor δηλαδή και τίποτα παραπάνω.

Ταυτόχρονα υπάρχει μια αντιστροφή της κατάστασης που επικρατούσε όταν η ΣΕΜΦΕ ήταν ακόμη Γενικό Τμήμα: Τώρα η ΣΕΜΦΕ ως ανεξάρτητη σχολή με τους περισσότερους φοιτητές και παρά την αύξηση των μελών ΔΕΠ, δεν έχει αρκετούς πόρους ώστε να διδάσκει στις υπόλοιπες σχολές τα μαθήματα γενικής παιδείας (γεγονός που μαθηματικά θα οδηγήσει κάποια στιγμή στην πρόσληψη μερικών τουλάχιστον μαθηματικών, φυσικών κλπ ξεχωριστά από κάθε σχολή του ΕΜΠ) και αντιθέτως άλλα τμήματα εξυπηρετούν ορισμένες διδακτικές ανάγκες της ΣΕΜΦΕ π.χ. σε μαθήματα πληροφορικής.

Προσωπικά δε μου προξενεί καμία έκπληξη που η σχολή έχει τους περισσότερους εισακτέους σε όλο το ΕΜΠ. Από τη στιγμή που όσοι και να μπουν δε θα διαταράξουν καμία αγορά εργασίας (ως μη έχοντες κανενός είδους δικαίωμα) και από τη στιγμή που όσοι μπαίνουν ούτως ή άλλως βαθμολογικά δεν ήταν σε θέση να διεκδικήσουν κάτι καλύτερο, είτε μπουν 10 είτε μπουν 1000 ένα και το αυτό είναι. Και το υπουργείο έχει αποδείξει επανειλλημένα ότι όσο πιο υποβαθμισμένο είναι ήδη το πτυχίο μιας σχολής, τόσο λιγότερο διστάζει να “ξεφορτωθεί” παραπάνω εισακτέους εκεί μέσα (π.χ. ΤΕΙ Βιβλιοθηκονομίας, με περίπου 10 νέες θέσεις εργασίας ετησίως σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα για τους αποφοίτους και τεράστια προβλήματα επάρκειας χώρου και διδασκόντων, οι εισακτέοι από 60 έγιναν 180). Αυτή η λογική θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί εγκληματική κοροϊδία των εισακτέων, αν οι εισακτέοι δεν κορόιδευαν περισσότερο απ’ όλους τον εαυτό τους υποκρινόμενοι ότι μπαίνοντας σε μια σχολή με σχεδόν μηδενικές προοπτικές και υπερδιογκωμένο ανταγωνισμό για τις ελάχιστες θέσεις στον ήλιο πέτυχαν δήθεν κάτι παραπάνω από αναβολή στράτευσης.

Το ΕΜΠ μπορεί να μην έχει τα φαινόμενα κομματοκρατίας και πελατειακών σχέσεων που μαστίζουν άλλα πανεπιστήμια, αλλά είναι μια μεγάλη ευτυχισμένη οικογένεια (νεποτισμός ολέ) και οι καθηγητές του ΣΕΜΦΕ είναι τα πρώην αποπαίδια που επιτέλους βολεύτηκαν και αυτά.

# 24 April, 2006 στις 3:25 am |
2

Πολύ χρήσιμα τα σχόλια του J95.

Ερώτηση: έχουν τρόπο να ενημερωθούν οι εισακτέοι πάνω σε θέματα επαγγελματικών δικαιωμάτων; Υπάρχουν πουθενά στατιστικές αποκατάστασης αποφοίτων; Φυσικά, μπορούν να ρωτήσουν από δω και από κει, αλλά δεν θα πρεπε να υπάρχει ένα λεπτομερές εγχειρίδιο που να ενημερώνει υπεύθυνα για τέτοιου είδους ζητήματα; Να μη ρίχνουμε δηλαδή τις ευθύνες εκεί που δεν πρέπει.

# 24 April, 2006 στις 6:54 am |
3
Από: FOTIS

κε Λαζαρίδη, θα ταν καλό κάτι αντίστοιχο να γίνει και για καμμιά 3 – 4 άλλες Βασικές Σχολές του Πολυτεχνείου
(πχ. Μηχανολογων, Ηλεκτρολόγων, Πολιτικών Μηχανικών).

Επίσης για καμμιά 4-5 των Θετικών Επιστημών (πχ, Μαθηματικών, Φυσικής, Χημείας, Βιολογίας, Πληροφορικής).
Για Ιατρικές, Οδοντιατρικές, Φαρμακευτικές, Κτηνιατρικές, Γεωπονικές, Δασολογίες κλπ.
Για αντίστοιχα Τμήματα Τεχνολογικών Ιδρυμάτων.

Θεωρώ όμως οτι θα ταν επίσης χρήσιμο να επεκταθούν οι δείκτες.

Τι θα λέγατε αν βάζαμε και δείκτη για “Industrial Experience”.
Ξέρω ότι είναι δύσκολο να αξιολογηθεί και να βαθμολογηθεί κάποιος για τέτοιου ειδους εμπειρία και δεν γίνεται ακόμη ουτε σε US αυτό.

Αλλα, διάολε, μιλάμε για ..Πολυτεχνεία και Θετικές Επιστήμες όχι (μόνο) για ..Καθαρά Μαθηματικά.
Εχει σημασία αν κάποιος εχει πατέντες, εχει δουλέψει σε pathbreaking teams Εισηγμένων η μη Ετερεικών Σχημάτων.
Η Μη-Κερδοσκοπικών.
Η αν εχει ας πούμε συγγραφικό εργο.

Κάπου σε κάποιον δείκτη πρέπει να φαίνεται αυτό.
Κάπου να ‘Βαθμολογείται’.

Για τον Τομέα της Πληροφορικής μιλώντας, δεν μπορεί “επώνυμα” τεχνικά στελέχη της Apple, της Sun, της Intel της ΙΒΜ, της AT&T, της Samsung, της Siemems η της Phillips η ο,τιδήποτε αλλο να ‘βαθμολογούνται’ περίπου το ιδιο με τον average ταλαίπωρο (ακαδημαϊκό) hack που κυκλοφοράει στα Γρεβενά, την Καστοριά η στην Ορεστειάδα και προσπαθει αγωνιωδώς να μπει στην …”Βαρειά Βιομηχανία” παραγωγής .. [non-] papers.

Μπορεί πολλοι που εχουν ψηλούς ‘Ακαδημαϊκους – Ερευνητικούς’ δείκτες να εχουν ανύπαρκτους η χαμηλούς ‘Industrial’ δείκτες.
Η το αντίστροφο.

Και αρκετοί (ιδίως εν Ελλάδι) θα είναι ‘Low’ και στα (2) η σε ολα.

That’s OK. Δεν ρίχνουμε κανένα στον ..’Καιάδα’,
ενδεικτικά και συμβουλευτικά είναι όλα αυτά.
Τουλάχιστον κατ’αρχήν και για μεγάλο χρονικό διάστημα

Αλλα πρέπει να γίνει μια προσπάθεια προς αυτήν την κατεύθυνση.
Το θέμα που θίγεται εδώ είναι στην καρδιά του προβλήματος η του Ζητήματος, η του ..Ζητούμενου.

Αλλοιώς, και αν δεν μπορούμε να ..βγάλομεν άκρη,
και Καπιταλισμός και Σοσιαλισμός και Εκσυγχρονισμός,
πάνε στο διάολο πακέτο όλα μαζί.
[Η εχουν πάει ηδη]

# 24 April, 2006 στις 7:47 am |
4
Από: FOTIS

Θα ηθελα επίσης να δω κάποια Αξιολόγηση των Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, σαν …Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

Από πλευράς Υποδομών, Βιβλιοθηκών, ποιότητας Εργαστηρίων, ποσότητας Εργαστηρίων, syllabus και ποσότητας Εξετάσεων, Θέματα Εξετάσεων, Εξυπηρέτησης προσωπικού και φοιτητών,
από πλευράς εκπαιδευτικού ..experience, τέτοιους δείκτες.

Όλα αυτά (και αλλα τόσα) είναι ..υπο Εξέτασην .

Τι θα λέγατε να βάζαμε και το αιτήσιο Budget του Εκπαιδευτικού Ιδρύματος μέσα?

Κε Λαζαρίδη, θα σας πω και ένα καλαμπούρι τώρα.

Πως ακριβώς μπορούμε να συγκρίνουμε την Μίλαν (αυτή του Μιλάνου) με τον ΠΑΟΚ (αυτόν της Θεσσαλονίκης, ας πούμε).

Η Μίλαν εχει φετεινό μπάτζετ 315 εκατομ. €.
Ο ΠΑΟΚ εχει φετεινό μπάτζετ 15 εκατομ. € (ελέγχεται αυτό, μάλλον μικρότερο είναι).

Οι 2 πόλεις απέχουν μια ωρα με το αεροπλάνο.

{Και η Λυόν 120 εκατομ. € φετεινό μπάτζετ}

Από πού να αρχίσουμε την σύγκριση?

Αλήθεια το Αριστοτέλειο τι φετεινό μπάτζετ ειχε?
Ειλικρινά, ενδιαφέρομαι να μάθω.

# 24 April, 2006 στις 7:50 am |
5
Από: FOTIS

Τι θα λέγατε να εισάγουμε τα “Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα” (ΔΛΠ) και στα Πανεπιστήμια οπως επβάλλεται τώρα πια να κάνουν τα ..Εισηγμένα Ετερεικά Σχήματα.

?

# 24 April, 2006 στις 8:19 am |
6

Θέμη, η υπομονή σου και το κουράγιο σου είναι ανάσα ελπίδας.

# 24 April, 2006 στις 8:20 am |
7

μα φυσικα ειναι εφικτη η αξιολογηση της ερευνας! Δεν μπορω να φανταστω καποιον σοβαρο επιστημονα να το αμφισβητει αυτο.

Η αξιολογηση της διδασκαλιας ειναι λιγο πιο δυσκολη, αλλα και σε αυτην την περιπτωση υπαρχουν καλες και δοκιμασμενες μεθοδοι, οπως η RAE στην Αγγλια.

Φταινει βεβαια και οι φοιτητες που αδιαφορουν. Στο πανεπιστημιο μου, οι ιδιοι οι φοιτητες ειχαμε ξεκινησει αξιολογηση της διδασκαλιας των καθηγητων, με καλοφτιαγμενα ερωτηματολογια που μοιραζοντουσαν σε ολα τα μαθηματα.

Φωτη, δυστυχως η μεγαλη διαφορα των ελληνικων ΑΕΙ με λοιπα ευρωπαϊκα δεν εχει να κανει τοσο με τον προϋπολογισμο τους. Γιατι δεν εχουν και τα αλλα πανεπιστημια της ΕΕ τοσο αφθονα κονδυλια, ενω η ερευνα τους ειναι σαφως σε μερικες περιπτωσεις πολυ ανωτερη. Και βεβαια, τοσα ευρωπαϊκα προγραμματα ειναι ανοιχτα στον οποιονδηποτε.

# 24 April, 2006 στις 10:23 am |
8
Από: FOTIS

Θα μπορούσε εναλλακτικά στα Τμήματα του Πολυτεχνείου και σε μερικά Θετικών Επιστημών (Χημεία, Βιολογία, ισως και Φυσική, λιγο δύσκολο το κόβω εκει) να υπάρχει Βαθμίδα καθηγητού ‘Εφαρμογών’.

Ο οποίος να αποτελεί τον σύνδεσμο με το Επάγγελμα. Και με το state of the art του κλάδου και των ετερεικών και αλλων σχημάτων που δραστηριοποιούνται και καινοτομούν στον κλάδο (πανευρωπαϊκά κυρίως αλλα και παγκόσμια).
Να φροντίζουν δε, για την επιμελή και οσο γίνεται ολοκληρωμένη διεξαγωγή του εργαστηριακού κοματιού των μαθημάτων.

Ετσι το υπόλοιπο προσωπικό ΔΕΠ θα μπορει πιο ελεύθερα να εστιάσει σε ακαδημαϊκή ερευνα.
Τα κριτήρια τότε όμως γι’αυτην την ερευνα να είναι αυστηρά εως δρακόντεια, όπως περίπου θα ηθελε να τα δει ο κος Λαζαρίδης και λοιποί εδώ μέσα.

Δεν νομίζω αυτό που προτείνω να εχει καθιερωθεί ουτε σε Ευρώπη ουτε σε USA σε ακαδημαϊκά “μαγαζιά”,
ισως είναι λίγο “πρωτότυπο”.
Αλλα το θεωρώ χρήσιμο θεσμικά και πρακτικά.
Το εφαρμόζουν τα Τεχνολογικά Ιδρύματα της Χώρας ..with various degrees of success.
Θα μπορούσε να καθιεωρηθεί ευρύτερα.

Γι’αυτές τις θέσεις των ‘Εφαρμογών’, να απαιτείται όμως πρακτική, επαγγελματική εμπειρία (κατα προτίμηση >= 3 η 5 η 7 χρόνια, δεν ξέρω ακριβώς) η οποία και να αξιολογείται κάπως.
Δεν γίνεται να πηδας από θρανίο σε θρανίο σε αμφιθέατρο και ξαφνικά να βρίσκεσαι εκει σ’αυτές τις θέσεις.
Δεν γίνονται αυτά ρε παιδιά..

Θα ανάγκαζε κόσμο να ψάξει να βρεί καινοτόμα σχήματα ανάπτυξης στον ευρύτερο κλάδο που δραστηριοποιείται.

Θα ανάγκαζε δε τη Χώρα να βγεί από το τέλμα και να προχωρήσει σε state of the art πρακτικές ανα κλάδο.

Μέχρι ένα βαθμό το εχει κάνει ηδη.
Δυστυχώς όχι τόσο ικανοποιητικά προς το παρόν..

# 25 April, 2006 στις 8:21 am |
9

…η αξιολόγηση δεν έχει να προσφέρει τίποτε επειδή ήδη ξέρουμε ότι τα πράγματα είναι άσχημα και για αυτό φταίει αποκλειστικά η υποχρηματοδότηση από την πολιτεία.

Πραγματικά όταν ακούω καρεκλοκένταυρους «μεγαλοκαθηγητάδες» (συνήθως αυτοί τα λένε!) να κάνουν δηλώσεις αυτού του τύπου δε μπορώ παρά να γελάσω (για να κρύψω τα δάκρυά μου)… :(

Θέμη πολύ καλή η ανάλυση, ας ελπίσουμε πως κάποιοι από πάνω βλέπουν.

# 27 April, 2006 στις 1:35 pm |
10

Δεν μπόρεσα να βρώ παρά μόνο μία περίπτωση ατόμου που να πήρε το διδακτορικό του σε ένα ελληνικό τμήμα και να προσλήφθηκε σε άλλο. Ο μόνος τρόπος να απαλειφθεί το φαινόμενο αυτό είναι να απαγορευτεί δια νόμου, εκτός κι αν έχει παρεμβληθεί πολυετής παραμονή σε άλλο ίδρυμα. Αυτός ο κανόνας εφαρμόζεται σχεδόν καθολικά στην Αμερική και έχει συμβάλλει στο δυναμισμό και την αξιοκρατία που χαρακτηρίζει τα αμερικανικά πανεπιστήμια. Είναι ένα απλό μέτρο που δεν κοστίζει τίποτα και θα οδηγούσε σε δραματική εξυγίανση των ελληνικών πανεπιστημίων.

Το αξιοπερίεργο είναι πως ακόμα και στη Γερμανία- από όπου το ελληνικό σύστημα είχε αντιγράψει σ’ένα μεγάλο βαθμό τα καθέκαστα- έχουν πλέον την Hausberufungsverbot που είναι ακριβώς αυτό. Δε μπορεί ο καθηγητής να κληθεί στο ίδιο πανεπιστήμιο που δούλευε μέχρι πριν λίγο.

Για παράδειγμα, αν κάθε πανεπιστήμιο έπαιρνε ένα συνολικό ποσό ανάλογο με τον αριθμό φοιτητών στο οποίο να συμπεριλαμβάνονταν και οι μισθοί, αυτό θα δημιουργούσε αυτόματα ένα αντικίνητρο στην πρόσληψη υπεράριθμων διδασκόντων.

Ωχ, προβλέπω να βγαίνουν στους δρόμους πάλι οι της ΠΟΣΔΕΠ να ουρλιάζουν κατά της «καπιταλιστικής (αξιοκρατικής;) υποβάθμισης» του Δημόσιου Πανεπιστημίου…

# 27 April, 2006 στις 10:57 pm |
11

…και τον δείκτη h, που είναι ένα μέτρο της απήχησης του έργου κάποιου σε άλλους επιστήμονες (είναι ο αριθμός των δημοσιεύσεων που έχουν η κάθε μία τουλάχιστον τον ίδιο αριθμό από παραπομπές). Ο δείκτης h αυξάνεται με την ηλικία και δεν ενδείκνυται για αποτίμηση του πρόσφατου έργου, το οποίο συνήθως δεν έχει πολλές παραπομπές. Για τις θετικές επιστήμες έχει προταθεί ότι h=12 είναι συνηθισμένο νούμερο σε ερευνητικά πανεπιστήμια των ΗΠΑ για προαγωγή σε θέση αναπληρωτή καθηγητή και h=18 για προαγωγή σε θέση τακτικού καθηγητή (J.E. Hirsch, Proc. Natl. Acad. Sci. USA, 102:16569, 2005)…

Πάντως οφείλω να ομολογήσω πως αυτό το h index είναι μακράν ο καλύτερος δείκτης που έχω συναντήσει ως τώρα. Εύχομαι να αντέξει το peer-reviewing και να υιοθετηθεί παγκοσμίως όσο το δυνατόν περισσότερο από τους stakeholders της Εκπαίδευσης και της Έρευνας.

Κανένας δείκτης δεν είναι τέλειος αλλά τουλάχιστον το h καταφέρνει να συνδυάζει και την παραγωγικότητα (δημοσιεύσεις) αλλά και την βαρύτητα (παραπομπές) αυτών. Και μάλιστα φαίνεται πως πηγαίνει στις περισσότερες περιπτώσεις και αναλογικά με την ακαδημαϊκή ηλικία του υποψήφιου.

Να υπογραμμίσω, όπως το λέει κι ο Θέμης, πως το h έχει διαφορετικές διαμορφώσεις ανάλογα την επιστήμη που εξετάζεται, οπότε αν ποτέ εφαρμοστεί από κάποιο οργανισμό στην Ελλάδα για λόγους πρόσληψης/εξέλιξης, καλό θα ήταν να τεθούν διαφορετικά κριτήρια σε κάθε γνωστικό αντικείμενο.

# 30 April, 2006 στις 2:32 am |
12
Από: κωστης Κ7

Π.χ., η σχολή ΕΜΦΕ του Μετσοβίου έχει 121 μέλη ΔΕΠ
αυτά τα μελη ΔΕΠ διδασκουν κ στα 9 τμηματα τοθ ΕΜΠ

# 26 January, 2008 στις 10:52 am |
13
Από: Ελπίδα

Πολύ σωστοί οι Χ.Μ. του ΕΜΠ. Γιατί τα άλλα δύο τμήματα Χ.Μ. έχουν τους είλωτες συναδέλφους τους σε καθεστώς ομηρίας στα δύο “Ινστιτούτα” ως “αφανή ΔΕΠ” και έτσι προκύπτουν οι δείκτες h. Έχοντας τελειώσει το Χ.Μ. ΑΠΘ και ξέροντας πως δούλευαν μερικοί επιτυχημένοι καθηγητάδες, φαντάζομαι τί ανασφάλεια και εκμετάλλευση επικρατεί στην Πάτρα για να προκύψουν αυτοί οι φανταστικοί δείκτες h. Υπό τις συνθήκες υποχρηματοδότησης που λειτουργούν τα τμήματα ΧΜ, είτε από το κράτος είτε από τη βιομηχανία (ποια;) και με το αντίκρυσμα που έχει το πτυχίο στην αγορά εργασίας, δείκτης h=8 πολύ τους είναι στο ΥΠΕΠΘ. Οι ΧΜ ΕΜΠ κάναν μία στατιστική απασχόλησης των πτυχιούχων τους και οι μισοί δουλεύουν στις πωλήσεις. Και θα κατηγορήσουμε πενήντα άτομα που αποκαταστάθηκαν στο ΕΜΠ αντί να πουλάν καθαριστικά. Η αγορά εργασίας υπαγορεύει το παιχνίδι, αυτά που λέτε είναι παράπλευρες απώλειες. Άς έδινε 3.000ευρώ/μήνα σε νεοπροσλαμβανόμενο Χ.Μ. και θα σου έλεγα αν έμενε κανείς στα Πανεπιστήμια. Όσοι ακολουθούσαν την έρευνα και ακαδημαϊκή καριέρα θα το κάναν από επιλογή, όπως ΑΜΕΡΙΚΗ.

# 21 February, 2008 στις 12:48 am |
14
Από: hipis69

Είμαι φοιτητής στο τμήμα Χημικών μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών και σας διαβεβαιώ ότι οι καθηγητές μας (αν όχι όλοι) αλλά οι περισσότεροι έχουν μεγάλη πείρα σε θέματα μηχανικής και είναι συνεργάσιμοι με τους φοιτητές, κάτι που βοηθάει πολύ. Οι υψηλοί δείκτες δημοσιεύσεων που έχουν συγκεντρώσει δείχνουν ακριβώς αυτήν την όρεξή τους για δουλειά. Δεν ξέρω αν θα βρω δουλειά φεύγοντας από το τμήμα, αλλά θεωρώ μεγάλη μου τιμή να με διδάσκουν επιστήμονες παγκοσμίου εμβέλειας, όπως οι κύριοι Ξ. Βερύκιος και Κ. Βαγενάς(ετερογενείς καταλύτες-fuel cells), Γ. Δάσιος(τα λόγια σε αυτην την περίπτωση είναι περριτά), κτλ.

# 21 April, 2008 στις 2:50 pm |
15
Από: Ρωμανός Μανουάχ

Δε θεωρώ ότι ο δείκτης δημοσιεύσεων ενός καθηγητή είναι ενδεικτικός ούτε για την ποιότητα των δημοσιεύσεων αυτών, αλλά πολύ περισσότερο για την ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου ενός καθηγητή.
Υπάρχουν περιπτώσεις καθηγητών Χημικών Μηχανικών στην Πάτρα για παράδειγμα που κάνουν την ίδια ακριβώς δημοσίευση σε 4-5 διαφορετικά journals, ή κομμάτια της ίδιας δημοσίευσης ανατυπώνονται σε 4-5 διαφορετικά journals Πάλι, οπότε ενώ είναι μια η δημοσίευση, ξαφνικά ο τάδε καθηγητής εμφανίζεται να έχει 20 δημοσιεύσεις μέσα σε ένα χρόνο. Ένα άλλο ζήτημα φυσικά είναι η ποιότητα αυτών των δημοσιεύσεων. Θεωρώ ότι όσο αυξάνει ο αριθμός των δημοσιεύσεων μέσα σε ένα χρόνο είναι επόμενο ότι η ποιότητα και επιστημονική στάθμη και προσοχή που μπαίνουν σε κάθε paper θα μειώνεται αναλόγως. Δεν είναι δυνατόν ο Χ καθηγητής να δώσει την ίδια προσοχή σε 4 δημοσιεύσεις μέσα σε ένα χρόνο ή σε 40 δημοσιεύσεις. Απλή λογική.
Επίσης το πόσες φορές γίνεται cited ένας καθηγητής δεν είναι απαραίτητα ενδειτικό της ποιότητας της εργασίας του. Έχουμε όλοι ακούσει ιστορίες που ο τάδε ζητάει από τον δείνα σε ένδειξη καλής θέλησης να τον συμπεριλάβει στη βιβλιογραφία του, για να κάνει και ο ίδιος το αντίστοιχο. Κανόνες καθηγητικής φιλίας, φαντάζομαι…

Το βασικότερο σημείο, είναι ότι το άρθρο σας έχει τίτλο που αναφέρεται στην Αξιολόγηση σχολών, ενώ αναφέρει ως μοναδικά κριτήρια τις δημοσιεύσεις, που σχετίζονται με το ερευνητικό έργο και όχι το εκπαιδευτικό έργο. Δε μπορούμε να κρίνουμε το εκπαιδευτικό έργο με βάση το πόσες δημοσιεύσεις έχει ένας καθηγητής στο Solid State Ionics, έτσι δεν είναι; Αυτό θα μας το πει η πορεία των αποφοίτων. Είναι λίγο κοντόφθαλμο να βασίζουμε ολόκληρη την αξιολόγηση πανεπιστήμιων – πολύ σοβαρό θέμα – σε έναν δείκτη δημοσιεύσεων που δεν έχει καμία δουλειά με το εκπαιδευτικό έργο.

Σε μια τελευταία σημείωση, διακρίνω μια κάποια εμπάθεια απέναντι στο ΕΜΠ και ειλικρινά δεν καταλαβαίνω γιατί. Το να λέτε ότι η διεθνής φήμη ανταποκρίνεται σε αυτά τα νούμερα είναι τουλάχιστον προκλητικό για την αντικειμενικότητά σας, γιατί δεν υπάρχει καμία πηγή που να κάνει τέτοιες κατατάξεις αξιόπιστα (ούτε θεωρώ ότι κάτι τέτοιο θα ήταν δυνατόν). Για τον αριθμό των μελών ΔΕΠ φυσικά και έχετε δίκιο. Να προσθέσω όμως ότι δεν είναι ανάγκη να προσφέρονται 89 μαθήματα (μάλλον προσφέρονται περισσότερα στο μετσόβιο, μαζί με τα μεταπτυχιακά). Αλλά όταν το υπουργείο καθορίζει 180 με 200 εισακτέους κάθε έτος, είναι αδύνατον ένας άνθρωπος να διδάξει τεχνική χημικών διεργασιών σε τόσο μεγάλο τμήμα, οπότε 2 ή 3 καθηγητές διδάσκουν σε 2 ή 3 τμήματα φοιτητών. Για αυτό μυρίζομαι λίγη εμπάθεια, γιατί αυτά τα πράγματα είναι γνωστά σε όποιον έχει λίγη επαφή με την ελληνική πραγματικότητα (και τα άλλα τμήματα ΧΜ δεν έχουν τόσο μεγάλους αριθμούς φοιτητών).

Τονίζω για τελευταία φορά το λάθος που υπάρχει: Αναφέρετε έναν δείκτη ερευνητικού έργου για να αξιολογήσετε μαζί και το εκπαιδευτικό έργο.

# 30 June, 2008 στις 3:17 pm |
16
Από: Αδαμαντία

Με όλο το σεβασμό, το άρθρο σας είναι το λιγότερο που μπορώ να πώ, γελοίο. Ειδικά για κάποιον που αποφοίτησε από ελληνικό πανεπιστήμιο και είδε πώς λειτουργεί η κάθε τύπου “έρευνα”.

Είμαι απόφοιτη του τμήματος ΧΜ Αθήνας, και πολύ περήφανη γι’αυτό. Η σχολή μου μου έδωσε πολλά εφόδια για το μέλλον και ένα πολύ ευρύ γνωστικό πεδίο.

Έχει σημασία λοιπόν που δεν πήγα σε κάποιο συνέδριο ή δεν έκανα κάποια δημοσίευση? Σας πληροφορώ πως μου δόθηκε η δυνατότητα, απλά επέλεξα να προχωρήσω. Μια δημοσίευση θα με πήγαινε τουλάχιστον 6 μήνες πίσω, γιατί ακόμα κ με τα αποτελέσματα έτοιμα, δεν θα αντιμετωπιζόταν ως αστεία υπόθεση.

Αυτή τη στιγμή κάνω μεταπτυχιακό στο εξωτερικό και δεν στήριξα την επιλογή του πανεπιστημίου σε διεθνείς κατατάξεις. Προτίμησα να μιλήσω με απόφοιτους του προγράμματος και πάντα βλέποντας τι ζητά η αγορά εργασίας.

Επιστρέφοντας στη σύγκρισή σας με τα αντίστοιχα τμήματα ΧΜ Πάτρας και Θεσσαλονίκης, ας συγκρίνουμε καλύτερα το πρόγραμμα σπουδών ή την άποψη των αποφοίτων. Και ας αφήσουμε τους δείκτες για τους φίλους μας τους αμερικάνους που ίσως τους κουράζει μια βαθύτερη και πιο ουσιαστική ανάλυση της κατάστασης.

# 30 June, 2008 στις 3:56 pm |

Σχολιάστε

Quicktags: